Czerwone Oczy
Dzieło nr 111. Pół człowiek, pół bestia, którego nie można zabić.
Figurka z deski, wysoka na około trzydzieści centymetrów, wycięta i wyrzeźbiona ręcznie, wypalona i pomalowana. Powstała między 2018 a 2020 rokiem; zdjęcia potwierdzają, że istniała przed 2021. Należy do małego, nieopisanego jeszcze mikrocyklu: Czerwone Oczy ma brata, 1-okiego (nr 112), a obok nich stoi Człowiek Bestia (nr 110).
W lipcu 2025 roku, kiedy figurka trafiła do kolekcjonera, Maciej przygotował dla niej katalog „Les Yeux Rouges”. Opis postaci Michał spisał wtedy na nowo, bo pierwotny zaginął w zeszytach z lat 2018–2020. Ta strona jest polską wersją tego katalogu, uzupełnioną o to, co o figurce wiemy dziś.
O tym dokumencie. To polska wersja katalogu, który Maciej Walczyk przygotował 30 lipca 2025 roku dla kolekcjonera tej pracy, po francusku. Dzieło i jego opis są Michała i są podane słowo w słowo. Metryka, klucze do czytania i układ to własne opracowanie Macieja, zbudowane na źródłach Pana Misia: kartkach, rozmowach i nagraniach. Słowa Michała, które znamy tylko z przekładu, streszczamy bez cudzysłowu.
Przy dziele jest zdjęcie z katalogu i link do karty. Hasła z krzyżykiem prowadzą do słownika haseł, a indeks dzieł pokazuje, gdzie jeszcze o tej pracy mowa. Pozostałe katalogi: Katalogi dzieł.
- Numer w katalogu
- 111
- Forma
- figurka z drewna polichromowanego, ok. 30 × 10 × 3 cm; w karcie dzieła 34 × 12 cm
- Powstała
- między 2018 a 2020 rokiem
- Technika
- wycinana i rzeźbiona ręcznie z deski, wypalana, malowana; osadzona pionowo na podstawie
- Mikrocykl
- Czerwone Oczy (nr 111), 1-oki (nr 112), Człowiek Bestia (nr 110)
- Katalog
- „Czerwone Oczy / Les Yeux Rouges”, 30 lipca 2025, po francusku
- Autorzy
- rzeźba i opis: Michał Walczyk (Pan Miś); koncepcja i grafika katalogu: Maciej Walczyk; tłumaczenie: Google Gemini 2.5 Pro
Opis artystyKlucze do czytaniaOryginał i miniaturaPrzypisyMateriały
Opis artysty
Słowo w słowo z kartki spisanej w 2025 roku
Karta dzieła nr 111Karta dzieła nr 112Karta dzieła nr 110
#Odmieńcy#Wypalanie#Rodzina#DobroIZło#Historia
- Kartka, 2025Czerwone Oczy
„To jest jedna z wielu jego nazw. Urodził się jako pół człowiek, a pół bestia w czasach końca średniowiecza i początkach renesansu.
On ma na sobie wypalone słowiańskie runy, ślady po kulach i wypalony krzyż, bo się wahał, czy być poganinem, czy katolikiem. Polak z Dolnego Śląska. I on jest bratem 1-Okiego.
Czerwone Oczy – jego nie można zabić”.



Klucze do czytania
Pięć kluczy z katalogu, w całości
Rzeźba „Czerwone Oczy” jest materializacją złożonej postaci o głębokim wewnętrznym dramacie. Ta drewniana figurka, rzeźbiona ręcznie i naznaczona charakterystyczną techniką pirografii, zamyka w sobie historię samotności, poszukiwania tożsamości i tragicznego losu, osadzoną w świecie Pana Misia.
- Klucz 1Deformacja, sierść i los wyrzutka
- Czerwone Oczy urodził się na styku dwóch światów: jest pół człowiekiem, pół bestią. Czerwone oczy to wrodzona choroba, a całe ciało, tak jak u brata, porasta niemal zwierzęca sierść. Te zniekształcenia nie są tylko rysami wyglądu: z góry wyznaczają los postaci, stawiając ją w roli wyrzutka i banity, którego przez wygląd nazywa się potworem.
- Klucz 2Między pogaństwem a chrześcijaństwem
- Na ciele postaci są jednocześnie wypalone słowiańskie runy i wypalony krzyż. To zapis wewnętrznego sporu: Czerwone Oczy wahał się, czy zostać poganinem, czy przyjąć katolicyzm. Michał tłumaczył to doświadczeniem bohatera: wiedział, że wśród chrześcijan jest wielu takich, którzy mimo chrześcijańskich wartości dalej zabijają. Ten moralny konflikt doprowadził go do neutralności, obronnej postawy wobec zła.
- Klucz 3Nieśmiertelność i historia odrzucenia
- Figurka nosi ślady wielu zamachów na życie postaci, dokonanych przez ludzi, którzy brali ją za wcielenie zła: strzelano do niego, bo myśleli, że jest złem wcielonym. Blizny po kulach są fizycznym dowodem nieśmiertelności i tragicznego losu. Za każdym razem, gdy próbowano go zabić, wstawał silniejszy, aż stał się nie do pokonania.
- Klucz 4Tragedia rodzinna i zerwane więzi
- Historia Czerwonych Oczu jest naznaczona odrzuceniem. Pochodzi z rodziny, która straciła znaczenie, gdy jego ojca, rzemieślnika, fałszywie oskarżono o zamach na króla; rodzina popadła w biedę. Bohater jest bratem 1-okiego, który cierpi na tę samą chorobę. Relacja braci była z początku poprawna, ale ich drogi się rozeszły i bracia o sobie zapomnieli. Postać została bez więzi, samotna w swoim świecie.
- Klucz 5Skąd pomysł i jak powstała
- Michał czerpie z pozornie prostych źródeł, takich jak programy popularnohistoryczne. W jednym z nich usłyszał o zdeformowanym dziedzicu zamku w Anglii; katalog przywołuje przy tym trędowatego króla Baldwina. Stąd pomysł na figurkę.
Sam proces jest równie ciekawy: ręczne wycięcie kształtu z deski, praca dłutem, szlifowanie, rysunek ołówkiem na drewnie. Kontury są potem wypalane, „tatuowane” ogniem, co daje ognisty szkic utrwalający formę. Na końcu rzeźba jest malowana pigmentami wzdłuż wypalonych linii. Kiedy farba wyschnie, artysta zamienia się w pisarza i spisuje opis postaci, który jest integralną częścią rzeźby.
Oryginał i miniatura
Bracia z jednego mikrocyklu
Do figurki Michał dołączył miniaturę: małą replikę brata, 1-okiego (nr 112), wypaloną na sklejce, jako dodatek dla kolekcjonera. W katalogu ta para ilustruje nierozerwalną więź braci z Planety Pana Misia. Trzecia postać mikrocyklu, Człowiek Bestia (nr 110), ma własną kartę w katalogu dzieł; jej historia nie została jeszcze spisana.


Przypisy
Z metryki katalogu i z porównania ze źródłami
- Wymiary. Przybliżone, podane w katalogu z pamięci i ze zdjęć; karta dzieła ma 34 × 12 cm.
- Drewno. Być może nie jest to lipa; katalog zauważa, że dendrochronologia mogłaby pomóc w dokładniejszym datowaniu.
- Opis. Spisany ponownie w 2025 roku na potrzeby katalogu. Pierwotna wersja zaginęła w zeszytach artysty z lat 2018–2020; ich uporządkowanie może przynieść nowe informacje.
- „Ślady po kolach”. Tak jest w rękopisie. Karta dzieła i katalog francuski (traces de balles) czytają to jako ślady po kulach, zgodnie z opowieścią o strzelaniu do postaci.
- Pochodzenie. Nabyta bezpośrednio od artysty.
Materiały
Karty, film, model 3D, katalog
Karta dzieła nr 111Karta dzieła nr 112, 1-okiKarta dzieła nr 110, Człowiek BestiaFilm o figurceModel 3DKatalog po francusku (PDF)Cykl RóżneIndeks dzieł w źródłach