Historycy

Dzieło nr 553. Drużyna historyków, wróg, którego nie ma, i żelazna dziewica.

Rysunek formatu A3 na zwykłym papierze, kredkami, długopisem i ołówkiem; nietypowo, długopisem rysowane są niektóre detale, zwłaszcza „żelazna dziewica”. To jedna z najwcześniejszych prac Michała, z czasów nastoletnich, około 2010 roku, z tego samego kartonu co „Pasjonaci Historii”. Siedmioro historyków, każdy z pseudonimem, pies i wróg, którego artysta zapomniał narysować.

Katalog „Les Historiens” Maciej opracował 26 lipca 2025 roku po francusku, dla kolekcjonera rysunku. Tu jest jego polska wersja, z pełnymi kluczami do czytania.

O tym dokumencie. To polska wersja katalogu, który Maciej Walczyk przygotował 26 lipca 2025 roku dla kolekcjonera tej pracy, po francusku. Dzieło i jego opis są Michała i są podane słowo w słowo. Metryka, klucze do czytania i układ to własne opracowanie Macieja, zbudowane na źródłach Pana Misia: kartkach, rozmowach i nagraniach. Słowa Michała, które znamy tylko z przekładu, streszczamy bez cudzysłowu.

Przy dziele jest zdjęcie z katalogu i link do karty. Hasła z krzyżykiem prowadzą do słownika haseł, a indeks dzieł pokazuje, gdzie jeszcze o tej pracy mowa. Pozostałe katalogi: Katalogi dzieł.

Numer w katalogu
553
Forma
rysunek, format A3
Powstał
między 2005 a 2015 rokiem, zapewne około 2010 (ocena stylistyczna; jedna z najstarszych prac, w których artysta badał zawód historyka)
Technika
technika mieszana (kredki, długopis, grafit) na zwykłym papierze
Cykl
Rysunki archiwalne (w katalogu: „Odnalezione Archiwa”, karton z 2022 roku)
Katalog
„Les Historiens”, 26 lipca 2025, po francusku
Autorzy
rysunek i opis: Michał Walczyk (Pan Miś); koncepcja i grafika katalogu: Maciej Walczyk; tłumaczenie: Google Gemini 2.5 Pro

Opis artystyTwarzeKlucze do czytaniaArtefaktyPrzypisyMateriały

Rysunek kredkami: siedmioro ludzi w czarnych płaszczach stojących w rzędzie, nad nimi odręczne podpisy z imionami i pseudonimami, u dołu pies
Historycy. Od lewej: Józef Kowalski „Lech”, Henryk Dzik „Wilk”, Elżbieta Nowak „Dama”, Maria Lisowska „Zło”, Bolesław Shvoller „Pol”, Melani Fonx i Leszek Katowski „Kat”. Na dole pies Józefa. Zdjęcie z katalogu.

Opis artysty

Słowo w słowo z kartki

Karta dzieła nr 553

#Historia#Pogranicze#Inspiracje#DobroIZło#Pamięć#Polska

KartkaDrużyna

„Józef Kowalski, pseudonim „Lech”. Polak. Urodził się nie wiadomo gdzie. On miał od urodzenia rozdwojenie jaźni. Lech to jego alter ego. Jest miłośnikiem średniowiecza. Zginął w Niemczech.

Henryk Dzik pseudonim „Wilk” też jest Polakiem. Urodził się w średniowieczu. Jest wilkołakiem. Jest nieśmiertelny i jest sojusznikiem Józefa („Lecha”).

Elżbieta Nowak pseudonim „Dama”. Ona jest z Łużyc jej pierwotne imię nie jest znane, a „Dama”, bo lubi czytać o średniowiecznych damach. Nie wiadomo czy zginęła.

Maria Lisowska pseudonim „Zło”. Polka z Francji. Ona jest przyjaciółką Damy i panią od historii.

Bolesław Shvoller pseudonim Pol. Z polsko-niemieckiej rodziny z Czech. A ma ps „Pol”, aby pokazać swą polskość. Historyk. Ma brata.

Melani Fonx Angielka pochodzenia polskiego. Jest ich znajomą i lubi średniowiecze.

Leszek Katowski ps. „Kat”. Kat, a ten pseudonim bo on lubi torturować swoich wrogów. Jest w prostej linii potomkiem Dolnośląskich Katów. Jego imię i nazwisko to Leszek Katowski. Ma 2 braci.”

Twarze

Zbliżenia z katalogu; przypisanie imion według podpisów na rysunku

Klucze do czytania

Osiem kluczy z katalogu, w całości

Rysunek „Historycy” to jedna z pierwszych prac Michała Walczyka, z okresu nastoletniego, około 2010 roku. Odbija fascynację zawodem historyka i dynamiką ludzkich relacji wobec czasu i tożsamości. Pokazuje złożony świat, w którym osobiste doświadczenia artysty splatają się z jego własnym postrzeganiem rzeczywistości, popkultury i historii.

Klucz IDrużyna i konflikt
Rysunek przedstawia międzynarodowy zespół historyków, każdy ze swoją specjalnością. Ich relacje i wewnętrzne konflikty tworzą opowieść przypominającą drużyny superbohaterów z komiksów i filmów, jak X-Meni czy Drużyna Pierścienia, które Michał z pasją oglądał w dzieciństwie. W sercu dramatu są historia i pochodzenie.
Klucz IIJózef Kowalski „Lech”: rozdwojona tożsamość
Postać centralna cierpi od urodzenia na rozdwojenie jaźni: raz jest spokojnym i opanowanym Józefem, raz nerwowym i chaotycznym Lechem. Motyw rozdwojenia nie jest w sztuce Michała czymś wyjątkowym, ale już w pierwszych rysunkach pozwolił mu badać figurę udręczonego bohatera; wróci on z większą siłą w późniejszej „Apokalipsie”.

Michał otwarcie przyznaje, że szaleństwo go inspiruje, a dwoistość Józefa i Lecha odbija archetyp mrocznego bohatera, który wybiera walkę z przemocą przemocą, zwyciężanie siły siłą; to robi na Michale wrażenie i usprawiedliwia przemoc niektórych jego postaci. Walka, często psychologiczna, jest w jego świecie czynnością absolutnie dominującą.

Klucz IIIElżbieta Nowak „Dama”: pomoc i niepewne istnienie
Elżbieta, zwana Damą przez upodobanie do średniowiecznych dam, jest znajomą Józefa i wspiera go w walce z chorobą, ale nie jest sojuszniczką Lecha. Jej status, „nie wiadomo czy zginęła”, odbija graniczność wielu postaci w świecie Pana Misia, gdzie granica między życiem a śmiercią, bytem a niebytem jest płynna i otwarta na interpretacje artysty. On sam nie lubi spekulacji w tej materii i mówi, że ta filozofia przyprawia go o ból głowy.

Łużyckie pochodzenie Elżbiety ma znaczenie symboliczne: ta kraina, mieszanka kultur i języków, odbija ideę splątania i wieloznaczności, tak jak rozdwojona tożsamość Józefa. To analogia do Dolnego Śląska, regionu Michała, również naznaczonego mieszaniem kultur i zmienną przynależnością.

Klucz IVHenryk Dzik „Wilk”: nieśmiertelny świadek
Henryk, urodzony w średniowieczu i obdarzony nieśmiertelnością, jest postacią kluczową: uczy się, będąc świadkiem zmienności ludzkiej natury przez epoki. Jego obecność podkreśla motyw czasu i jego postrzegania w sztuce Michała, gdzie przeszłość, teraźniejszość i wieczność mogą współistnieć. Jest sojusznikiem Józefa.
Klucz VMaria Lisowska „Zło”: międzynarodowość i język przodków
Maria, Polka z Francji (zapewne z historycznych regionów takich jak Alzacja i Lotaryngia, bogatych w zamki i pałace), jest nauczycielką historii współczesnej. Jej obecność podkreśla międzynarodowy charakter zespołu, który Michał świadomie buduje na wzór drużyn superbohaterów. Choć nie mówi po polsku, korzysta z okazji, żeby przypomnieć sobie język przodków. To znak głębokiego znaczenia pochodzenia, tradycji i wspólnej historii w świecie Pana Misia: wartości, które dla artysty są niezmienne i mają majestatyczną wagę. Zawód nauczycielki jest nietypowy dla postaci z jego wcześniejszych rysunków.
Klucz VIBolesław Shvoller „Pol”: patriotyzm i tożsamość
Bolesław, z polsko-niemieckiej rodziny z Czech, przyjął pseudonim „Pol”, żeby podkreślić swoją polskość. To kolejny wyraz fascynacji Michała tożsamością narodową i przynależnością. Koszula z polską szachownicą, znakiem polskich lotników na emigracji, którzy walczyli w bitwie o Anglię, nadaje postaci wymiar patriotyczny, częsty u Michała; zdaniem Macieja zaszczepiły go zainteresowania ojca: historia i etnografia.
Klucz VIIKat: specjalista od mrocznej historii
Pseudonim Leszka Katowskiego odsyła do upodobania do torturowania wrogów i do korzeni rodzinnych: jest w prostej linii potomkiem dolnośląskich katów. W zespole „Historyków” jest specjalistą i konsultantem od tortur, uzupełniającym braki pozostałych, którzy na torturach znają się słabo. Michał, w swojej prostocie, podkreśla, że „Kat” to w świecie nauki po prostu pseudonim: celna odpowiedź na paradoks współczesnego kata.
Klucz VIIIWładysław: wróg, którego nie ma
Władysław, wróg Józefa i Lecha, jest postacią niezwykłą, bo nie ma go na rysunku; nie został nawet stworzony w wizji Michała, artysta zapomniał go napisać, czyli narysować. Mimo braku fizycznej postaci jego ambicje (dowieść, że jest najlepszym archeologiem, i wykazać banalność Józefa) oraz złe zamiary (chce otruć psa Józefa) są kluczowe dla dramatu. Michał nie rozróżnia archeologa od historyka, do czego otwarcie się przyznaje. To pokazuje, jak wyobraźnia artysty tworzy antagonistów, którzy istnieją w opowieści, choć nie zostali zmaterializowani, oraz abstrakcyjny poziom jego myślenia i rozumienie prestiżu i honoru, o które się walczy.

Artefakty

Klucz IX: materia, pamięć i ontologia w świecie Pana Misia

W twórczości Michała Walczyka artefakty pełnią funkcję wykraczającą poza zwykłe przedmioty. Są materialnym świadectwem historii, łącznikiem między światami i nośnikiem pamięci, co mocno współbrzmi z osobistą ontologią artysty.

  • Pies Józefa. Łącznik dwóch umysłów i symbol bezinteresownej miłości. Pies należy do Józefa, a więc i do Lecha, i łączy obie skonfliktowane osobowości: nawet gdy Józef i Lech się kłócą, miłość do psa ich uspokaja i wiąże. Zwierzęta są u Pana Misia źródłem bezinteresowności i harmonii, w kontrze do materializmu i wyścigu po pieniądze, które artystę drażnią. Próba otrucia psa przez Władysława symbolizuje czyste zło i dopełnia obraz antagonisty. Pies jako ukochany towarzysz wraca w innych rysunkach, w „Pasjonatach Historii” i w „Człowilkjacku”.
  • Żelazna dziewica. Przedmiot rysowany długopisem, średniowieczne narzędzie tortur, które „Historycy” odkryli. Michała fascynuje jego zastosowanie (karanie odstępców i heretyków) i działanie: opowiadał o igłach w oczach i w mózgu, a potem o krwi wszędzie. Jak sam przyznaje, inspiracją był widok podobnych narzędzi. Dla artysty to przedmiot bez duszy i osobowości, ale jego obecność na rysunku i szczegółowy opis w rozmowie (jej fragmenty zostały nagrane) odsłaniają mroczniejszą stronę wyobraźni Michała. Takie artefakty są dla niego dowodem potęgi istnienia: tego, jak materia przetrwała czas i pokolenia, co jest rodzajem magii i podstawą jego ontologii. Michał wierzy w życie po śmierci na zasadzie podobnej do filmu „Coco”: człowiek żyje, dopóki ktoś o nim pamięta, a artefakty są materiałem tej pamięci.
  • Kolekcja artefaktów i pop-dokumenty. Michała fascynują telewizyjne programy o kolekcjonerach historycznych artefaktów, głównie powojennych. Pasja do skarbów średniowiecza i przedmiotów, które przetrwały wieki, wzmacnia jego przekonanie o trwałości historii i wadze materialnych śladów przeszłości. Władysław chce zbierać najciekawsze skarby, co podkreśla rywalizację o prestiż i honor, wartości, które Michał doskonale rozumie i których sam pragnie.

Przypisy

Z metryki katalogu i z porównania ze źródłami

  • Datowanie. Na podstawie analizy stylistycznej wczesnego okresu artysty. Numer w katalogu dzieł jest numerem inwentarzowym i nie oddaje chronologii.
  • Karton. Jeden z około 150 młodzieńczych rysunków odnalezionych w 2022 roku, na stronie opisanych jako cykl Rysunki archiwalne.
  • Długopis. Nietypowo użyty do niektórych detali, zwłaszcza do „żelaznej dziewicy”.
  • Pisownia nazwisk. Na rysunku i w karcie dzieła: Shvoller i Fonx; katalog francuski ma Shvaller i Fokkx. Zostawiamy wersję z rysunku.
  • Pochodzenie. Nabyty bezpośrednio od artysty. Oryginalny katalog w PDF udostępniamy na życzenie.

Materiały

Karta, cykl, indeks

Karta dzieła nr 553Cykl Rysunki archiwalnePasjonaci Historii, nr 552Indeks dzieł w źródłachKatalog PDF na życzenie: napisz do nas